فال حافظ

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در گفت‌وگو با «حمایت» مطرح کرد؛
پیامدهای سیاسی تاخیر در ارسال بودجه به مجلس
 
گروه خبر- اگرچه انتظار بود بالاخره این هفته و همزمان با فرارسیدن آخرین ماه سال، لایحه بودجه سال 92 تقدیم مجلس شود؛ باز هم این اتفاق نیفتاد و دولت بار دیگر رکورد زد. تا کنون بیشترین تأخیر دولت در ارایه لایحه بودجه در سال 90، با 75 روز تأخیر بود و انتظار می‌رفت دولت احمدی‌نژاد در سال پایانی فعالیت خود، برای یک بار هم که شده لایحه بودجه را حداقل با تأخیر کمتری به دست نمایندگان برساند. محمد قسیم عثمانی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی می‌گوید دولت نیز می‌داند که بررسی لایحه بودجه به سال آینده موکول می‌شود و این‌طور نیست که واقعا انتظار داشته باشد لایحه بودجه تا پایان اسفند به تصویب برسد. وی معتقد است تاخیر امسال گذشته از پیامدهای اقتصادی، تبعات سیاسی نیز دارد؛ زیرا نمایندگان ناچار دو سه ماه اول سال را تمام وقت در مجلس درگیر بودجه خواهند شد و در نتیجه نمی‌توانند نقش انتخاباتی خود را در انتخابات ریاست‌جمهوری ایفا کنند. آنچه در ادامه می‌خوانید مشروح گفت‌وگوی «حمایت» با نماینده بوکان در مجلس شورای اسلامی است.

تنها یک ماه به پایان سال مانده است و دولت هم می‌داند در این فرصت باقی مانده لایحه بودجه قبل از سال به تصویب نمی‌‌رسد پس این استدلال که تأخیر برای جلوگیری از دست‌کاری مجلس در لایحه بودجه است، چندان موجه به نظر نمی‌رسد؛ به نظر شما دلیل دولت برای تأخیردر ارائه لایحه بودجه چیست؟
تأخیر دولت در ارائه لایحه بودجه چند دلیل دارد؛ یکی از دلایل ناشی از بی‌نظمی‌های حاکم بر نظام مالی و اقتصادی بخش دولتی است که نتوانسته‌‌اند خودشان را با قانون وقف دهند و در زمان مقرر لایحه بودجه را به مجلس ارسال کنند. دلیل دیگر این است که وقتی بررسی لایحه بودجه به سال آینده موکول شود نمایندگان مجبور می‌شوند دو سه ماه وقت خود را کامل در مجلس بگذرانند و این اتفاق باعث می‌شود آنان، آن‌طور که باید، نتوانند نقش فعال خود را در انتخابات ریاست‌جمهوری، البته نه به عنوان رأی‌دهنده بلکه به عنوان یک رای‌ساز،‌ در حوزه‌های انتخاباتی، بخصوص اکنون که قاطبه نمایندگان با نامزد مورد نظر دولت همسو نیستند، ایفا کنند؛ بنابراین، در واقع، دولت با این کار نمایندگان را در ایام انتخابات، در داخل مجلس حبس می‌‌کند یکی از موانع در برابر فعالیت‌‌های انتخاباتی نامزد مورد حمایت دولت برداشته می‌شود.
اما سال‌های گذشته که بحث‌های انتخاباتی در میان نبوده است؟
سال‌های گذشته هم دولت اهداف و دلایل دیگری برای خود داشت اما دلایل اصلی بی‌نظمی و بی‌انضباطی‌های دولت بود.
یکی دیگر از دلایل تأخیر دولت برای امسال این است که وقتی بودجه با تأخیر بیاید بررسی آن قبل از سال امکان ندارد، طبق قانون برای ماه‌های اول سال بودجه چنددوازدهم در نظر گرفته می‌شود؛‌ منطق بودجه چنددوازدهم این است که سال‌ها باید همسان باشند یعنی اگر سال 91 با سال 92 از لحاظ اقتصادی شرایط نسبتا یکسانی داشته باشند با آن شرایط می‌توان بودجه چنددوازدهم سال 91 را برای همان کسر از سال در سال 92 لحاظ کرد. این درحالی است که نمایندگان معتقدند چون اوضاع اقتصادی سال 91 با سال 92 بسیار متفاوت است و در سال آینده بودجه به شدت انقباضی خواهد بود، قطعا چنددوازدهم سال 91 نمی‌تواند مبنای درستی برای سال 92 باشد؛ بنابراین دولت با این کار چنددوازدهم سال 91 را به عنوان بودجه سال 92 به صورت تنخواه مصرف می‌کند که این مبلغ باید ماه‌‌های بعد آن را جبران کند. با توجه به اینکه دولت در سال آینده تغییر می‌کند این رویه باعث می‌شود دولت فعلی در ماه‌‌های اول سال تنخواه بیشتری را در اختیار بگیرد و خرج کند و در نتیجه صرفه‌جویی آن را دولت بعدی انجام دهد؛ به عبارت دیگر دولت فعلی خرج می‌کند و دولت بعدی ریاضت می‌کشد تا این اضافه خرج چند ماهه اول سال را جبران کند.
مجلس می‌گوید از 15 آذر هر سال که وعده تحویل بودجه است، دولت تا 15 آذر سال بعد وقت برای تنظیم بودجه دارد اما عملاً دولت‌ها در پاییز شروع به تدوین بودجه می‌کنند؛ چرا؟
همه این‌ها به بی‌نظمی، بی‌انضباطی و بی‌قانونی دولت برمی‌گردد؛ البته دولت امسال حتی از پاییز هم شروع به تدوین بودجه نکرد؛ اگر اول پاییز شروع کرده بودند، باید خیلی وقت پیش آن را تحویل مجلس می‌دادند. معتقدم دولت حتی 15 آذر که زمان تحویل بودجه است کار بودجه‌نویسی را آغاز نکرده بود.
انحلال سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی را چقدر در نابسامان شدن نظام بودجه‌نویسی موثر می‌دانید؟
دقیقاً یکی از مشکلاتی که در سال‌های اخیر داشتیم فقدان یک نهاد مستقل برنامه‌ریزی در کشور است؛ انحلال سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و تبدیل آن به معاونت ریاست‌جمهوری استقلال بخش برنامه‌ریزی را از بین برد و اکنون برای تخصص بودجه به شهرها و استان‌‌ها بسیار سلیقه‌ای و شخصی عمل می‌شود. وقتی چنین سازمانی به معاونت ریاست‌جمهوری تبدیل می‌شود ابزار دست دولت خواهد شد؛ اما اگر یک نهاد مستقل وجود داشته باشد، آن نهاد به آسانی زیر بار دستورهای غیرکارشناسی نمی‌روند.
به نظر شما همین امر دلیل انحلال سازمان برنامه و بودجه بود؟
یکی از دلایل انحلال این بود که این سازمان زیر بار دستورهای غیرکارشناسی نمی‌رفت و نهادی مستقل بود؛ اما امیدواریم در دولت بعدی هر کسی با رای مردم بر سر کار آمد یکی از برنامه‌هایش این باشد که سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی را احیا و با این کار یکی از خلا‌ءهای جدی در نظام اقتصادی کشور را پر کند.
 
 

برچسب‌ها: پیامدهای سیاسی تاخیر در ارسال بودجه به مجلس
ادامه مطلب