کیفرشناسی شرطبندیهای مسابقات فوتبال در گفتوگوی «حمایت» با کارشناسان؛
سوءاستفاده از مستطیل سبز
گروه حقوقی - همین لحظه که این گزارش را میخوانید افرادی در شهر شما در حال پر کردن فرمهای مربوط به شرطبندی مسابقات فوتبال هستند؛ با اینکه قمار در شرع و قانون حرام و ممنوع است، کم نیستند کسانی که بخت خود را با شرطبندی بر روی نتایج فوتبال لیگ ایران و سایر لیگهای معتبر میآزمایند. به نظر میرسد که مجازاتهای مقرر در قانون و تلاشهای صورتگرفته برای مهار این پدیده نابهنجار، تاکنون نتوانسته است، ارتکاب این جرایم را از بین ببرد. در گفتوگو با کارشناسان به بررسی این موضوع پرداختهایم.
فعالیت سایتهای شرطبندی فوتبال در ایران با گزارشی که رسانهها در سال 89 منتشر کردند، بیش از پیش در کانون توجه قرار گرفت. یکیاز پایگاههای خبری در این باره چنین گزارش کرده بود: «در اینگونه سايتها برخي افراد ضمن ثبتنام اقدام به شرطبندي با يکديگر کرده و مبالغ بالايي را روي پيشبيني نتايج مسابقات فوتبال پرداخت ميکنند که سايت مذکور نيز بخشي از مبالغ پرداختي را به عنوان کارپرداز از اين افراد اخذ ميکند. پلیس نیز چندین بار خبر از برخورد با این سایتهای شرطبندی داده است با این وجود شرطبندی بر سر بازیهای فوتبال همچنان ادامه دارد.» خبرگزاری فارس نیز در گزارشی که به بررسی این معضل پرداخت و نوشت: «بیشک شمال کشور رکورد بیشترین شرطبندی فوتبالی را در اختیار دارد؛ اما در تهران نیز اماکن زیادی به محل شرطبندی فوتبال شهره شدهاند تا آنهایی که اهل اینترنت نیستند نیز از این قافله جا نمانند. برای نمونه میتوان به قهوهخانهای در خیابان منوچهری، قهوهخانهای در کوچه عرب واقع در خیابان گلوبندک، قهوهخانهای در میدان راهآهن، قهوهخانهای در منطقه پل امیربهادر، سفرهخانهای سنتی در فلکه دوم تهرانپارس و باغچهای در فرحزاد اشاره کرد.»
جرمانگاری قمار
یک وکیل دادگستری در گفتوگو با "حمایت" تاکید میکند: قانون مجازات اسلامي قماربازي به طور عام را جرم اعلام كرده است و در این ممنوعیت فرقي نميكند كه قماربازي به صورت سنتي يا رايانهاي باشد؛ بر این اساس قماربازي با هر وسيلهاي ممنوع است و مرتکبان آن به يک تا شش ماه حبس و يا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم ميشوند. اکبر اناری ادامه میدهد: در صورتي كه مرتکبان قمار، تظاهر (فعالیت علنی) به قماربازي هم داشته باشند، قانونا به هر دو مجازات محکوم ميشوند. طبق اين قانون هرکس قمارخانه داير کند يا مردم را براي قمار به آنجا دعوت كند، به شش ماه تا دو سال حبس يا از سه ميليون تا دوازده ميليون ريال جزاي نقدي محکوم ميشود. این کارشناس حقوقی اضافه میکند: هر چند در زمان تصويب اين قانون، رايانه در جامعه ايران كاربرد زيادي نداشت؛ امروزه اين ماده را ميتوان با عمل كساني كه سايتهاي مخصوص بازيهاي قمار از جمله در حوزه فوتبال داير كردهاند، منطبق كرد. حتی بر اساس قانون مجازات اسلامی هر گاه يکي از ضابطان دادگستري و ساير ماموران صلاحيتدار از وجود موارد فوق اطلاع پيدا كنند و مراتب را به مقامات ذيصلاح اطلاع ندهند يا برخلاف واقع گزارش كنند، در صورتي که به موجب قانوني ديگر مجازات شديدتري نداشته باشند، به سه تا شش ماه حبس يا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم ميشوند.
قمار اينترنتي
قمار بر سر نتایج فوتبال بیشتر از طریق اینترنت صورت میگیرد؛ اما این تنها شکل قمار از طریق اینترنت نیست. یک کارشناس حقوق رسانه توضیح میدهد: اين روزها که بسیاری از افراد بخشي از اوقات خود را صرف اينترنت ميكنند، گردانندگان برخي از سايتها نیز با شگردهاي گوناگون، از جمله بازیهای آنلاین میکوشند كاربران را به عضويت تشويق كنند.زماني كه كاربر به عضويت اين دسته از سايتها در ميآيد، با دريافت رمز عبور و كد ويژهاي ميتواند زماني كه كاربران ديگر آنلاين هستند، وارد سايت شود و بازي خود را آغاز كند؛ بازيهايي كه پيش از اين كاربر در فضاي واقعي آنها را تجربه كرده است، اما اين بار در آستانه تجربه آنلاين آنهاست. احسان اسفندیاری میگوید: معمولا سه بازي ورق، شطرنج و تختهنرد به صورت آنلاين در اختيار كاربر قرار ميگيرد تا در ارتباط با كاربران ديگر بازي خود را آغاز كند.
اما به تدريج زماني كه كاربر مشتاق به ادامه بازي شد، موضوع مهم يعني پيشنهاد تبادل وجوه بين كاربران از طرف يكي از شركتكنندگان آغاز ميشود؛ در نتیجه هر يك از كاربران مبلغي را پيشنهاد ميكنند و قرار بر اين ميشود تا در صورت برنده شدن هر يك از كاربران، تمامي مبالغ جمعآوريشده به حساب فرد برنده واريز شود. در اين حالت كاربراني كه ماهرتر هستند و سابقه بيشتري در قمار آنلاين اينترنتي دارند، با ترفندهاي گوناگون پولهاي بيشتري به دست خواهند آورد.
این کارشناس حقوقی در خصوص گرایش مردم به این دسته از سایتها میگوید: نوع چينش كاراكترها، عناصر بازي و در نهايت كيفيت بالاي گرافيكی سايتها باعث شده است تا استقبال از اينگونه سايتهاي قمار اينترنتي افزایش پیدا کند.
وی در ادامه به سایتهای شرطبندی فوتبال اشاره میکند و میگوید: در تهران و برخی دیگر از شهرهای ایران سایتهای قمار بر سر نتایج فوتبال گسترش پیدا کرده است که نیاز به برخورد قانونی دارد.
اسفندیاری در مورد واکنش مناسب به این مجرمان توضیح میدهد: راه مبارزه با قماربازي سايبري در كنار مجازاتهاي قانوني پيشبينيشده، فرهنگسازي است. نكته حايز اهميت اين است كه مجرمان قمارباز گاه هم مجرم و هم قرباني جرم هستند. زيرا در بسياري از موارد ديده شده است كه گردانندگان سايتهاي موضوع بازيهاي قمار، با اغفال كاربران قمارباز خود، از آنان كلاهبرداري میکنند و اموال آنها را ميبرند؛ بنابراين آگاهيرساني به جامعه در اين زمينه از سوی رسانهها ميتواند قطعا باعث كاهش گرايش جوانان به شرکت اين نوع بازيها و شرطبندیها شود.
علاوه بر این باید خاطرنشان کرد که ما در جامعهای مذهبی زندگی میکنیم بنابراین اطلاع از اینکه قماربازي مستند به نص قرآن حرام است، میتواند در کاهش گرایش به این اعمال موثر باشد. خداوند در قرآن در این باره فرموده است: «انما الخمر و الميسر و الانصاب و الازلام رجس من عمل الشيطان فاجتنبوه لعلکم تفلحون»؛ یعنی قمار در کنار شرب خمر از اعمال شیطان و پلیدی شمرده شده است. فراموش نکنید که شماری از کسانی که به قمار آلوده شدهاند، از این نهی صریح الهی، خبر ندارند و گمان میکنند که ممنوعیت قمار صرفا دستوری قانونی است.
برخورد با قماربازي سايبري
یکی از راه های پیشگیرای از گسترش قمار اینترنتی که البته نمیتواند تاثیر قطعی داشته باشد مسدود کردن سایتهایی است که به مدیریت قمار بر سر نتایج فوتبال میپردازند. یک وکیل دادگستری در خصوص مسدود شدن دسترسی به سایتهای قمار میگوید: با تصويب قانون جرايم رايانهاي در سال 1388، نهادي تحت عنوان كارگروه تعيين مصاديق محتواي مجرمانه ایجاد شده است. ماده ٢١ قانون اخیر مقرر کرده است: «ارايهدهندگان خدمات دسترسی موظفند طبق ضوابط فنی و فهرست مقرر از سوی کمیته تعیین مصادیق موضوع ماده ذیل محتوای مجرمانه اعم از محتوای ناشی از جرایم رایانهای و محتوایی را که برای ارتکاب جرایم رایانهای به کار میرود را پالایش کنند». اناری همچنين به ماده 22 اين قانون اشاره میکند و میگوید: برای این کار کمیتهای با عنوان کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه بر اساس ماده 22 قانون جرایم رایانه ای در محل دادستانی کل کشور تشکیل شده است که وزیر یا نماینده وزارتخانههای آموزش و پرورش، ارتباطات و فناوری اطلاعات، اطلاعات، دادگستری، علوم، تحقیقات و فناوری، فرهنگ و ارشاد اسلامی، رییس سازمان تبلیغات اسلامی، ريیس سازمان صدا و سیما و فرمانده نیروی انتظامی، یک نفر خبره در فناوری اطلاعات و ارتباطات به انتخاب کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی و یک نفر نماینده مجلس شورای اسلامی به انتخاب کمیسیون حقوقی و قضایی و با تایید مجلس شورای اسلامی اعضای آن را تشکیل میدهند. این کارشناس حقوقی میگوید: کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه به استناد قانون جرایم رایانهای میتواند با قمارخانههای مجازی و شرطبندیهای اینترنتی برخورد میکند. در این میان، کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه که ریاست آن بر عهده دادستان کل کشور است در یکی از جلسات خود، برخورد با قمارخانههای موجود در فضاي مجازی را به تصویب رساندهاست؛ به عبارت دیگر با تصویب کارگروه یادشده قماربازي رايانهاي به موارد محتوایی که برای ارتکاب جرایم رایانهای به کار میرود (محتوای مرتبط با جرایم رایانهای) اضافه شده است. بر اساس مقرره اضافه شده، محتوایی که برای ارتکاب جرایم رایانهای به کار میرود (محتوای مرتبط با جرایم رایانهای) عبارت است از: ایجاد مراکز قمار در فضای مجازی (موضوع مواد 705، 708 و 710 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1375). بنابراین اکنون یکی از مصادیق جرایم رایانهای، شرطبندی اینترنتی بر روی نتایج مسابقات ورزشی، بویژه مسابقات فوتبال، به شمار میآید.با توجه به آنچه کارشناسان در گفتوگو با حمایت تاکید کردند قمار در جامعه ما ممنوعیت شرعی و قانونی دارد و قانون مجازات اسلامي اين عمل را به طور كلي جرم شناخته است. اما با وجود این ممنوعیت شرعی و قانونی، با پيشرفت فناوری و گسترش اینترنت، قماربازها وارد فضاي سایبری هم شدهاند.اخيرا کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه مقررهاي برای مقابله با این جرم در فضای مجازی تصويب كرده است. طبق اين مصوبه يكي از مصاديق محتوایی که برای ارتکاب جرایم رایانهای به کار میرود ایجاد مراکز قمار در فضای مجازی است.
برچسبها: سوءاستفاده از مستطیل سبز
ادامه مطلب
