فال حافظ

گروه خبر- همان‌قدر که مناظره‌‌های سال 88 موجب تعجب و شگفتی شد، اولین مناظره انتخاباتی بین نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم نیز شگفتی‌ساز شد. عزت‌الله ضرغامی، رییس رسانه ملی که هفته قبل با اطمینان گفته بود مناظره‌‌ها جزو«پربیننده‌ترین، جذاب‌ترین و آگاهی‌بخش‌ترین» برنامه‌های انتخاباتی خواهد بود، شاید فکر نمی‌کرد مناظره‌ها تا آن حد جذاب شود که نامزدها اعلام کنند در مناظره‌های بعدی شرکت نخواهند کرد.

شرط نامزدها برای ادامه حضور در مناظره‌ها

محسن رضایی که تجربه مناظره سال 88 را نیز دارد در اعتراض به مناظره‌ اقتصادی روز جمعه بین نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری اعلام کرد که اگر شیوه مناظره‌ اصلاح نشود در مناظره‌های بعدی شرکت نمی‌کند. وی با انتقاد از عملکرد صداوسیما در برگزاری مناظرها، مناظره روز جمعه را جسارت به ساحت شریف مردم ایران عنوان کرد و آن را در شان نامزدهای رییس‌جمهوری ندانست. 

رضایی ترس از تکرار شدن مناظره‌‌های سال 88 را دلیل این گونه برگزار شدن مناظره‌ها دانست و گفت مسؤلان رسانه ملی در طراحی مناظره‌های امسال از ترس حوادث سال 88 از سوی دیگر بام افتادند. حسن روحانی، دیگر نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری نیز حضورش در مناظره‌های تلویزیونی را منوط به تغییر شکل برگزاری آن کرد. وی گفت که مناظره‌ روز جمعه او را به یاد روز اول دبستان انداخته است. روحانی که در جریان برگزاری مناظره نیز به روند آن اعتراض کرده بود مناظره روز جمعه را توهین به نامزدها و میلیون‌ها ایرانی دانست که پای سیمای جمهوری اسلامی نشسته بودند تا رقابت نامزدها را ببینند. 

روحانی جلسه مناظره روز جمعه در صداوسیما را عامل تمسخر رسانه‌های خارجی دانست و گفت: آنها ما را مسخره کردند و توان رسانه‌ای ایران زیر سؤال قرار گرفت؛ اولین جلسه مناظره‌ها خیلی ناراحت‌کننده بود و تبدیل به جوک شد. وی سپس از مسؤلان رسانه ملی خواست از این به بعد بیشتر تلاش کنند تا زمینه‌ رقابت سالم انتخاباتی فراهم شود.

محمد غرضی، دیگر نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری که روز جمعه بسیار تلاش کرد تا فضای مناظره از حالت مسابقه‌ از کی بپرسم خارج شود نیز از روند برگزاری مناظر‌ها انتقاد کرد و گفت که مردم راضی نبودند. با این حال وی در پاسخ به پرسش خبرنگاری که از وی پرسید آیا در مناظره‌های بعدی شرکت می‌کنید؟ گفت در مناظره‌ها حاضر می‌شوم.

دفاع حدادعادل از رسانه ملی

در بین نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری واکنش حدادعادل به مناظره‌ها از همه جالب‌تر بود. وی بر خلاف سایر نامزدها که نسبت به شیوه برگزاری مناظره‌ها اعتراض کردند از عملکرد مسؤلان رسانه ملی دفاع کرد. این نامزد عضو ائتلاف پیشرفت همچنین از نامزدهای دیگر خواست متوجه نگرانی صداوسیما به تکرار بداخلاقی‌های چهار سال قبل باشند. حدادعادل سپس با بیان این که اگر عیب و اشکالی در مناظره‌ها هست باید با تذکر آن را برطرف کرد از نامزدهایی که اعلام کردند در مناظره‌های بعدی شرکت نمی‌کنند خواست به این زودی قهر نکنند.

واکنش فعالان سیاسی به مناظره

با این حال تنها نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری نبودند که به شیوه برگزاری مناظره‌ها به صداوسیما اعتراض کردند؛ کاظم جلالی رییس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، احمد توکلی نماینده تهران در خانه ملت و عماد افروغ فعال سیاسی اصولگرا نیز واکنش‌های تندی به عملکرد رسانه ملی در برگزاری مناظره‌ داشتند. کاظم جلالی مناظره روز جمعه نامزدها را تداعی‌کننده مسابقه از« کی بپرسم»دانست و گفت: مناظره 4 ساعته برای نگه داشتن مخاطبان خود پای گیرنده باید از جذابیت برخوردار باشد؛ اما مردم ابتدا با اشتیاق پای برنامه نشستند و فکر می‌کنم به مرور این برنامه مخاطبان خود را از دست داد. وی این مناظره را در شان نامزدهای انتخابات و مردم ندانست و از مسؤلان رسانه ملی خواست با بازنگری در نوع برگزاری مناظره‌ها، این بی‌احترامی را که صورت گرفته است ، جبران کنند. احمد توکلی نیز با لحنی شدیدتر به برنامه صداوسیما اعتراض کرد. وی اولین مناظره صداوسیما را با برنامه‌های تفریحی این رسانه مقایسه کرد و گفت: اتخاذ روش‌هایی متناسب با برنامه‌های تفریحی، خطایی است که در کارنامه صداوسیما ثبت شد. توکلی که مناظره روز جمعه را اسباب شرمندگی دانسته است از این که نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری جلسه را ترک نکردند اظهار تعجب کرد. وی همچنین شیوه برگزاری مناظره را موجب تحقیر نامزدها، به ضرر اقتدار ملی و باعث کاهش سرمایه اجتماعی دانست. عماد افروغ، استاد دانشگاه برنامه روز جمعه را بیشتر یک «شوی تلویزیونی» خواند تا مناظره و حتی آن را مشکوک دانست اما گفت که برای ادعایش سندی ندارد. افروغ با بیان این که این برنامه وقت و شخصیت مردم ایران را به سخره گرفت خطاب به رییس رسانه ملی گفت که وی باید به دلیل اجازه برگزاری چنین مناظره‌ای از ملت ایران عذرخواهی کند. 

بی‌خبری کمیسیون تبلیغات از شیوه مناظره‌ها 

همچنین یکی از اعضای کمیسیون تبلیغات انتخاباتی با بیان اینکه بعد از پایان مناظره روز جمعه، اعضای این کمیسیون به طور مفصل با رییس سازمان صداوسیما گفت‌وگو کرده‌اند، افزود: ایرادها کار به آقای ضرغامی گفته شد، که وی نیز پذیرفت و قرار شد برای برنامه بعدی نظر نمایندگان نامزدها گرفته شود به گزارش مهر، سیدرمضان شجاعی کیاسری خاطرنشان کرد: ما به عنوان کمیسیون تبلیغات انتخاباتی نقشی در طراحی این برنامه نداشتیم و یک ساعت قبل از آغاز برنامه متوجه این شیوه برگزاری شدیم؛ این در حالی است که مکررا درخواست کرده بودیم که به ما شیوه برگزاری را اعلام کنند؛ اما حتی اسامی مجری‌‌ها را هم به ما نگفتند و ما از طریق پیامک متوجه شدیم.

نماینده شورای نظارت در کمیسیون تبلیغات انتخاباتی خاطرنشان کرد: زمانی که آقای ضرغامی برای کاندیداها شیوه برگزاری مناظره‌ها را توضیح داد متوجه روند برگزاری شدیم که همان زمان هم نامزدها به این شیوه اعتراض کردند.

از سوی دیگر خبرگزاری فارس گزارش داد که پس از پایان مناظره جمعه، ضرغامی برای رسیدن به شیوه‌ای بهتر در مناظره‌های بعدی، جلسه فوری شورای معاونان این سازمان را تشکیل داد. مجید دانشور، دبیر ستاد انتخابات رسانه ملی، در توضیح تصمیم‌های گرفته شده در این جلسه گفت: مناظره‌های بعدی به قوت خود باقی است و همان روزهای 15 و 17 خرداد برگزار خواهد شد؛ اما در روش و اجرا نظر نمایندگان نامزدها اعمال می‌شود. وی افزود: برای آگاهی از نظر نامزدها درباره چگونگی برگزاری مناظره‌ها، جلسه‌ای با نمایندگان آنان در دفتر معاونت سیما برگزار می‌شود.