فال حافظ

از تدریس خسته نمی‌شوم

گروه اجتماعی - زهره شریفی: روزنامه «حمایت» در ادامه گفت‌وگوهای خود با پیشکسوتان دستگاه قضایی و بزرگان دانش حقوق کشور، این بار سراغ یکی از استادان حقوق جزا رفته است. دکتر «ایرج گلدوزیان» استاد نام‌آشنای جرم‌شناسی مردی است که بسیاری از اهل فن هم از نظر دانش و هم از جنبه اخلاق وی را سرآمد این رشته می‌دانند. این مرد حقوقی متولد اردیبهشت ماه سال ۱۳۱۸ خورشیدی و زاده پایتخت معنوی ایران مشهدالرضا(ع) است؛ در ادامه با زندگی این استاد برجسته حقوق آشنا می‌شوید.

 آغازی در پایتخت معنوی ایران

ایرج گلدوزیان دوران خوش ابتدايي را در مشهد و دوره متوسطه را در رشته علوم طبیعی دبيرستان فرخي تهران در سال 1337 به پایان ‌رسانده است. او این‌گونه از این دوران یاد می‌کند: در یک شهر مذهبی به دنیا آمدم و بزرگ شدم، دوره ابتدایی را در همان شهر گذراندم و وقتی به دوره متوسطه رسیدم برای ادامه تحصیل در رشته علوم طبیعی به تهران آمدم. 

وی ادامه می دهد: به ياد دارم كه به عنوان عضو تیم‌های واليبال و فوتبال مدرسه‌ام در سطح دبيرستان‌هاى جنوب و شرق تهران، مقام اول را كسب کردم. من در آن روزگار پينگ‌پنگ هم بازى مى‌كردم و علاقه‌ زیادی به ورزش داشتم و البته هنوز هم دارم. از وقتی پا به سن گذاشته‌ام دیگر به جای بازی از نگاه کردن به ورزشکاران حرفه‌ای لذت می‌برم. آن روزها در کنار همه ورزش‌هایی که انجام می‌دادم رویای تحصیل حقوق در دانشگاه تهران را در سرم می‌پرورداندم، شاید برای خیلی‌ها قبال‌باور نباشد. من برای این که در دانشگاه بتوانم وارد رشته حقوق شوم دوره متوسطه طبیعی خواندم و به تهران آمدم. ورود به این رشته رویای دوران کودکی من بود. 

روزهای مدرسه فرخی و خدمت سربازی

گلدوزیان از جمله با اخلاق‌ترین شاگردان مدرسه فرخی به شمار می‌آمد. به گونه‌ای كه دبيران مدرسه فرخى از او به عنوان الگویی برای سایر دانش‌آموزان ياد می‌کردند، او همیشه با متانت و اخلاق رفتار ‌می‌کرد و اين نوع برخوردها باعث می‌شد كه به آسانی در دل دیگران جا باز کند. به یاد می‌آورد روزهایی را که در سال‌های مدرسه اگر مشکلی برای یکی از دانش‌آموزان به‌وجود می‌آمد وظیفه دفاع از او را بر عهده می‌گرفت. 

وی ضمن بیان این مطالب، می‌گوید: در سال ۱۳۳۷ به خدمت نظام وظیفه اعزام شدم و در قسمت حقوق و قوانين ژاندارمرى خدمت کردم. بعد از گذراندن دوران سربازی در سال ۱۳۴۰ در رشته زبان و ادبیات فرانسه دانشکده ادبیات دانشگاه تهران تحصیلات خود را ادامه دادم و همزمان در رشته حقوق دانشكده تهران هم پذيرفته شدم.

این استاد حقوق در مورد تحصیلاتش می‌گوید: تحصیل در هر دورشته زیاد طولانی نشد. نه این که خسته شده باشم، اما پس از این که مسئولان دانشگاه مطلع شدند که به طور همزمان در حال تحصیل در دو رشته هستم مجبورم کردند یکی از رشته‌ها را برای ادامه تحصیل انتخاب کنم؛ به همین دلیل دوره ۶ ساله تحصیل در زبان فرانسه را ناتمام گذاشتم و به تحصیل در رشته حقوق روی ‌آوردم. 

مدت کوتاهی بعد از این اتفاق در اسفند سال ۱۳۴۷ بود که به عنوان دانش‌آموخته اين رشته از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شدم. راستش اگر کسی متوجه نشده بود هر دو رشته را با هم به پایان می‌رساندم. گاهی هنوز هم به یاد رها کردن رشته زبان که می‌افتم حسرت می‌خورم.

آغاز موفقیت‌های یک استاد حقوق

این استاد جزا و جرم‌شناسی در ادامه می‌گوید: در سال ۱۳۴۸ موفق به کسب رتبه اول كنكور فوق ليسانس در رشته حقوق جزا شدم و بعد از دو ترم تحصيل در اين رشته، در سال ۱۳۴۹ علم آموزی در این دوره را ناتمام رها کردم و به دانشگاه معتبرتری در اروپا راه پیدا کردم.

وي درباره دوران زندگی در فرانسه می‌افزاید: در سال ۱۳۵۱ موفق به دريافت ديپلم تحصيلات عالي حقوق خصوصي (D.E.S.) شدم. سپس دكتري تخصصي علوم كيفري را دريافت كردم و به مدت دو سال در دادگاه شهر كرتيل فرانسه به كارآموزي نزد قاضي اجراي مجازات‌ها پرداختم و در سال ۱۳۵۵ با ارایه پایان‌نامه‌ام به عنوان «قومیت جزايي» به دكتري دولتي حقوق دست يافتم. 

در دانشکده پاریس نیز در رشته حقوق خصوصی مشغول به تحصیل شدم و در سال ۱۳۵۲ در اين رشته و در مقطع كارشناسى ارشد فارغ التحصیل شدم. دوره دكترى دانشگاهى رشته حقوق جزا را هم در همان دانشكده طی کردم و تز «آزادى مشروط» را ارایه دادم. دکتر گلدوزیان در زمان حضورش در فرانسه از سفر به شهرهای این کشور غافل نمی‌ماند و به صورت گروهى یا فردى سفر می‌کند تا بیشتر با مردم آن دیار و فرهنگ‌شان آشنا شود. 

بازگشت به ایران 

او پس از سال‌ها رفت‌و‌آمد به ایران و فرانسه، سرانجام سال ۱۳۵۵ با کوله‌باری از تجربه و دانش به ایران باز می‌گردد و به عنوان محقق در مؤسسه مطالعات حقوق اسلامي و تطبیقی دانشکده حقوق دانشگاه تهران مشغول به کار می‌شود.

این استاد حقوق جزا درباره آن سال‌ها می‌گوید: به طور همزمان در دانشگاه ملي ايران و باقی دانشگاه‌های کشور، مشغول به تدریس شدم و علاوه بر كار تدريس و تحقيق، چند سال در معاونت ادارى–مالى دانشكده حقوق دانشگاه تهران كار کردم؛ قبل از آن هم مديركل حقوقى دانشگاه تهران بودم. خلاصه بعد از این که به کشور بازگشتم کلی سرم شلوغ شد و تا مدتها فرصت سرخاراندن را هم نداشتم.

گلدوزيان در سال ۱۳۶۸ با تقدیر هیأت مميزه دانشگاه تهران دانشيار می‌شود و در سال ۱۳۷۳ سمت استاد تمام اين دانشگاه را به دست ‌می‌آورد. حکم پایه ۲۶ استادی وی نیز در روز هشتم تیرماه ۱۳۸۴ به وی ابلاغ شده است و به عبارتی او را می‌توان جزو اولین استادان دانشکده حقوق تهران دانست. 

حقوق جزاي عمومي، حقوق جزاي اختصاصي، گفتارهايي در حقوق كيفري، حقوق كيفري اختصاصي تطبيقي، بایسته‌های حقوق جزای عمومی ۱ و ۲ و 3، محشای قانون مجازات اسلامي، مقاله‌هاي حقوقي متعددي كه در نشریات حقوقي مختلف به چاپ رسيده است و کتاب‌های جدیدی که با توجه به تغییرات قانون مجازات اسلامی در دست چاپ دارد، مهم‌ترین آثار تأليفي و تحقيقي گلدوزیان است.

گذری به زندگی گلدوزیان 

گلدوزیان هم اكنون بیش از نیم قرن تحصيل، تحقيق و تدريس در حوزه‌هاى حقوق جزا و حقوق خصوصى را در كارنامه خود دارد. 

او از دانشگاه تهران بازنشسته شده است و در دانشگاه‌هایی مثل دانشگاه آزاد کرج و بسیاری از دانشگاه‌های دور و نزدیک تهران در حال تدریس است. وی می‌گوید: همیشه به تدریس و تحقیق علاقه داشته و دارم و هیچ‌گاه به شغل دیگری فکر نکرده و از تدریس خسته نشده‌ام. من همیشه تلاش کرده‌ام که برای دانشجویان ایرانی آماده باشم و هر چقدر تعداد دانشجويانم در كلاس بيشتر باشد برایم لذت‌بخش‌تر خواهد بود. وی درباره خانواده‌اش نیز گفت: من خیلی زود ازدواج کردم، 22 یا 23 ساله بودم و در سفری که به ساوه داشتم با همسرم آشنا شدم و با هم ازدواج کردیم؛ در تمام این سال‌هایی که من برای تحصیل در رفت‌و‌آمد بودم همسرم با تمام وجود به من کمک کرد تا بتوانم سال‌های تحصیل را به خوبی تمام کنم و با کوله‌باری از تجربه به ایران برگردم. نتیجه این ازدواج محکم و استوار 3 دختر و 3 پسر است. همه فرزندانم تحصیلات دانشگاهی دارند و دو نفر از آنان تحصیل کرده رشته حقوق هستند و راه مرا ادامه داده‌اند.

در زندگی این استاد تلخی و شیرینی های زیادی وجود دارد. وی درباره بهترین خاطره زندگی خود می‌گوید: موفقیت در علم و دانش برایم بهترین خاطره زندگی محسوب می‌شود و به لطف خدا زندگی آرام و به دور از خاطره‌های تلخ دارم.

وی در پایان می‌گوید: به دلیل کمک به اجراى قانون و برقرارى نظم و امنيت در جامعه از حقوق دفاع می‌کنم و خود را همیشه دوست‌دار عدالت و انصاف می‌دانم. هدفم جلب افكار دانشجويان به حاكميت قانون و احترام به آن است و همیشه در شعارهایم دست‌یابی به اجرای عدالت را آرزومندم