فال حافظ

قرارها در آئین دادرسی

تحقیق محلی : اصحاب دعوا برای اثبات ادعای خود به اطلاعات اهل محل استناد میکنند و دادگاه برای مشخص شدن موضوع و اثبات ادعاهای مورد نظر از اهل محل تحقیق به عمل می آورد

معاینه محل : گاهی اوقات به درخواست اصحاب دعوا برای اثبات ادعایشان یا خود دادگاه برای احراز موضوع لازم می داند که وضعیت محل را معاینه می کند

* این دو قرار ( معاینه محل و تحقیق محل ) در مرحله تجدید نظر هم قابل صدور هستند

کارشناسی : در بعضی مواقع موضوع مورد نظر جنبه فنی و تخصصی دارد و برای اثبات موضوع و رفع اختلاف نیاز به نظر کارشناسی است مثل تعیین اجرت المثل یا اجاره بهای ملک

*در صورتی که دادگاه کارشناسی را ناقص تشخیص دهد تحت شرایطی قرار تکمیل کارشناسی صادر می کند

اتیان سوگند : برای اثبات کلیه دعاوی مالی و بعضی دعاوی حق الناس (غیر مالی ) مثل نکاح ، طلاق ، رجوع از طلاق ، نسب ، وکالت ، وصیت ، و سوگند را ملاک قرار میدهد

 تطبیق : زمانی قرار صادر میشود که دادگاه برای رسیدگی به صحت و اصالت سند تصمیم می گیرد که سند مورد اختلاف را با سند مسلم الصدوری که امکان آوردن آن به محل نیست یا به مصلحت نباشد تطبیق دهد

اناطه : گاهی اوقات رسیدگی به دعوا منوط به اثبات ادعایی است که رسیدگی به ان در صلاحیت دادگاه دیگری است یا تابع قوانین ایین دادرسی است  بنابراین دادگاه قراراناطه صادر میکند و به خواهان اخطار می کند که مکلف است ظرف 1 ماه در دادگاه صالح اقامه دعوا کند و رسید آنرا به دفتر دادگاه رسیدگی کننده به دعوای اصلی تقدیم کند  گاهی اوقات هم ممکن است مرجع رسیدگی  کننده به موضوع منوط به خود دادگاه رسیدگی کننده به اصل دعوا باشد

قرینه و ساده : قراری است که زمانی صادر می شود که دادگاه اصل استحقاق خواهان را احراز کرده  و صدور قرار و اجرای آن فقط برای تعیین نوع و میزان حق است

سایر قرارها : سایر قرارهای اعدادی مثل قرار تامین دلیل – استماع گواهی گواهان  سایرهای قاطع دعوا  قرارهایی هستند که با صدورشان پرونده از دادگاه خارج میشود و آثار احکام را  دارند بجز اعتبار امرقضاوت شده ( که قرار سقوط دعوا هم این اثر را دارد )

آثار حکم : عبارتند از فراغ دادرسی ، اعتبار امر قضاوت شده ، قدرت اثباتی ، قابلیت شکایت ، غیر قابل ابطال بودن

سقوط دعوا : زمانی صادر میشود که دعوا پس از ختم دادرسی ، قبل از صدور حکم ، با رضایت خوانده توسط خواهان بطور کلی استرداد شود یا پیش از صدور حکم ماهیت دعوا به دلیلی ذایل شود

رد دعوا : زمانی که خواهان قبل از ختم دادرسی دعوا را استرداد کند / یا در زمان وجود ایرادات وثبات آن برای دادگاه / یا در زمان عدم ارائه گواهی اقامه دعوای منوط به ( اناطه ) به دادگاه رسیدگی کننده به دعوای اصلی / یا زمانی که دادگاه تجدید نظر دادخواست نخستین را ناقص تشخیص دهد به خواهان اخطار رفع نقص میکند و خواهان ظرف 10روز جهت رفع نقص مراجعه نکند / یا دادگاه نخستین مکلف به صدور قرار رد دعوا بوده ولی این کار را انجام نداده و به رسیدگی ادامه میدهد و حالا حکم در دادگاه تجدید نظراست و دادگاه تجدید نظر آن را فسخ و قرار رد دعوا را صادر میکند

* قرارهای رد دعوا قابل فرجام نیستند     

عدم استماع دعوا : زمانی صادر میشود که رسیدگی به ماهیت دعوا به علت مانعی که وجود دارد قانونا مجاز نیست

مثل وقتی که در تاریخ تقدیم دادخواست خوانده دعوا فوت می کند

*در این قرار و قرار رد دعوا هزینه دادرسی پرداخت شده قابل استرداد نیست    

ابطال دادخواست : در مواردی قرارابطال دادخواست به عنوان ضمانت اجرای اقداماتی است که خواهان باید انجام دهد

1- اگر قرارمعاینه محل یا تحقیق محل لازم باشد و تهیه وسیله اجرای قرار که با خواهان است مهیا نباشد و دادگاه هم نتواند بدون توجه به نتیجه ان رای صادر کند ، اگر در مرحله نخستین باشد قرار ابطال دادخواست صادر می کند و اگردر مرحله تجدید نظر باشد فقط دادرسی را متوقف می کند ولی مانع اجرای حکم نخستین نمی شود

2- اگر قرار کارشناسی صادر شود و خواهان دستمزد کارشناس را در موعد مقرر پرداخت نکند و دادگاه بدون نظر کارشناس نتواند تصمیم گیری کند  و اگر در مرحله نخستین باشد قرار ابطال دادخواست را صادر می کند و اگر در مرحله تجدیدنظر باشد رسیدگی متوقف میگردد ولی مانع اجرای حکم نخستین نمی شود

3- در تمام مراحل صدور حکم اگر مستلزم اقداماتی باشد که باید خواهان انجام دهد و وی اجام ندهد موجب صدور قرار ابطال دادخواست میشود

 4- اگر خواهان در مرحله نخستین یا تجدید نظرخواهی قبل از شروع جلسه اول دادرسی دادخواست خود را استرداد کند قرار ابطال دادخواست صادر می شود

رد دادخواست : در 2 زمان صادر می گردد :   توسط دادگاه یا مدیر دفتر

 ماده 54 ق آ د م :  عدم رفع نقص

ماده 55 ق آ د م :  عدم تادیه هزینه آگهی

ماده 56 ق آ د م :  عدم درج محل اقامت خواهان

ماده 66 ق آ د م :  تشخیص ناقص بودن دادخواست حتی در اثنای رسیدگی که به تشخیص دادگاه انجام می شود

*در تمامی دعاوی مدنی اعم از اصلی و طاری و درخوا ستهای امور حسبی قرار رد دادخواست صادر می شود

برخی از آنها عبارتند از :

1- اگر خوانده برای تادیه خسارت احتمالی که ممکن است از محکومیت خواهان بدست بیاید از دادگاه درخواست تامین دعوای واهی کند که اگر دادگاه شرایط آن را درست تشخیص دهد پس از صدور آن به خواهان اخطار می دهد که در موعد معین مبلغ معین را بپردازد که عدم اجرای آن توسط خواهان موجب صدور قرار رد دادخواست میشود

2- تامین اتباع خارجی به درخواست خوانده ایرانی ( خواهان خارجی – خوانده ایرانی )

3- قرار رد دادخواست جلب ثالث که این قرار با حکم راجع به اصل دعوا قابل تجدید نظر است البته درصورتی که قرار مربوطه از طرف دادگاه صادر شود نه دفتر دادگاه

قرارهای شبه قاطع : قرارهایی هستند که با صدور آن یا پرونده از گردش رسیدگی خارج می  شود یا اگر پرونده خارج نشود پرونده برای رسیدگی به شعبه یا دادگاه دیگری احاله می شود