فال حافظ

تصویر فوق وضعیت سوادکارکنان اداری در ایران را به صورت کلی ترسیم می کند.بر این اساس,نود درصد کارکنان اداری در ایران باسوادند و از مدارکی مانند:دیپلم,فوق دیپلم,کارشناسی,کارشناسی ارشد و دکتری برخوردارند.

ظاهرا امر خوشایند است و بیانگر بالا بودن سطح سواد در بدنه اداری کشور است,واقعیت ها,اما چنین حکایت شیرینی را تایید نمی کنند:

1-سواد اداری هیچ ارتباطی با مدرک تحصیلی ندارد.آنکه شم دفاع از منفعت عمومی و کارآمدی اداره را دارد,از نظر من با سواد تر است و بالعکس.این مساله هم هیچ ارتباطی با بالا یا پایین بودن مدارک تحصیلی ندارد.

2-بسیاری از عزیزان حاضر در پیکره بروکراتیک کشور همزمان با اشتغال در اداره به تحصیل و اخذ مدارک علمی پرداخته اند.این واقعیت طبیعتا اجازه غور و فراگیری درست را از اغلب این عزیزان می ستاند و شاگردان هم,اغلب,به کسب یک نمره ظاهری دلخوشند.به کیفیت دانشگاه ها,کلاس ها و....هم اشاره نمی کنم.

3-کمرنگ شدن روزاروز فضیلت های اخلاقی,بویژه اخلاق حرفه ای,در نهادهای اداری هم عامل مهمی در بی اثر شدن مدارک تحصیلی در ساختار اداری کشور است.

4-فرمالیسم(اصالت ظاهر)در همه عرصه ها جمهوری اسلامی را تهدید می کند.در حوزه سواد اداری نیز میکروب کشنده فرمالیسم کار خود را کرده است.اثبات این مدعی چندان دشوار نیست.فقط کافی است,خسارت های وارد شده توسط نظام گزینشی کشور را به ریال تبدیل کنید.از منظر ظاهرپرستان,هر کس که مدرکی دارد,حتما سواد اداری او نیز بالاست.مهلک بودن این این خطا هنگامی آشکارتر می شود که بدانیم,دیوانسالاری امروز عملا به بیماری تنبلی,ریاکاری,خلاقیت کشی,کندی,ناکارآمدی,نخبه کشی,کم کاری,ترسویی,و فقدان بهره وری دچار گشته است.

5-راهکار ساده است:دور ریختن تمام قواعد مربوط به ظاهرگرایی و حاکمیت مطلق عقل,قانون و اخلاق حرفه ای در اداره.